राष्ट्रलाई अहिले चाहिएको छ भाषण होइन, आचरण

 

भक्त बहादुर केसी,
२९ असार, काठमाडौं । देशको सामाजिक, राजनीतिक र संस्थागत संरचनामा पछिल्लो समय एक गम्भीर विकृति मौलाउँदै गएको छ — निस्वार्थ सेवाभाव, इमानदारी र पारदर्शिताका पक्षपातीहरू चरित्र हत्या, षड्यन्त्र र अफवाहको चक्रव्यूहमा फँसिरहेका छन्। सत्ता, पद र पहुँचको मोहले ग्रसित व्यवस्थाले यस्ता व्यक्तिलाई चिन्नै सक्दैन, बरु उनीहरूलाई समाजको नजरमा दोषी सावित गर्न पनि पछि पर्दैन। जो इमानदार छ, उसैले आफैंलाई प्रमाणित गर्नुपर्छ; तर झूट, षड्यन्त्र र गुटगत स्वार्थ बोकेकाहरू सजिलै उन्मुक्ति पाउँछन्। यसरी, सच्चा पात्रहरू समाजको मूल्याङ्कन गुमाउँदै मौन बलिदान दिइरहेका छन्।

वर्तमान समाजमा ‘सिधा मान्छे’हरू — जो न त गुटमा छन्, न त पदको खेलमा — सधैं चोटिलो शंकाको घेरामा राखिन्छन्। उनीहरू मौन बस्दा ‘कमजोर’ मानिन्छ, प्रतिवाद गर्दा ‘आक्रोशित’ वा ‘अहंकारी’ भनेर चिनिन्छ। मान्छेले मान्छेलाई झुटको प्रमाण चाहिँदैन, तर सत्य देखाउँदा प्रमाण मागिन्छ। विडम्बना, यही मौनता आज बलिदानको पीडादायी प्रतीक बनेको छ। जो इमानदारीका साथ सेवा दिन चाहन्छ, उसैको नियतमा शंका गरिन्छ। जो सच्चाइका लागि लड्छ, उसैको आवाज दबाइन्छ। यस्तो वातावरणमा मौन इमानदारहरू सास थामेर बाँच्न विवश छन्, जसको आँसु समाजले देख्दैन।

राजनीति, प्रशासन, सामाजिक संस्था, शिक्षा क्षेत्र — सबै क्षेत्रको मूल रोग बनेको छ पद, गुट र पहुँचको अनैतिक होड। नेतृत्वभन्दा लबिङ चल्छ; आचरणभन्दा आलोचना बढी मूल्यवान हुन्छ; सत्यभन्दा लोकप्रियता सस्तोमा किनबेच हुन्छ। विडम्बना त के छ भने, यस्तो विकृति केवल व्यक्तिको नियतको दोष होइन, संस्थागत चरित्रको अधोपतन हो। निस्वार्थ भावले काम गर्नेहरू, अब आफ्नै इमानको फाँसीमा झुण्ड्याइँदै छन्। जब समाजले यस्ता पात्रहरूलाई समयमै चिन्न सक्दैन, तब समाज स्वयं मूल्यहीन हुँदै जान्छ।

यस विकृत प्रवृत्तिको कारण केवल सत्ता लालसा होइन, जनताको मौन स्वीकृति पनि हो। जब झूट बिक्छ, प्रचार सजिलै फैलिन्छ, तर सत्य ओझेलमा पारिन्छ, तब समाज केवल भीड बन्छ, समुदाय होइन। साँचो त के हो भने, सत्य बोल्नेहरूलाई अहिले ‘नकारात्मक’, ‘कटु’, ‘विवादास्पद’ जस्ता विशेषण दिइन्छ। उनकै नियतमा प्रश्न उठाइन्छ, उनकै उद्देश्यमाथि शंका गरिन्छ। यस्तो समाजमा सत्यको मूल्य घट्छ, झूटले सत्तामा ठाउँ पाउँछ।

यही विसंगतिको विरुद्ध अब नागरिक समाजले आँट गर्न जरुरी छ — सत्यका लागि बोल्ने, झूटका बिरुद्ध उभिने, र निस्वार्थ सेवा गर्नेहरूलाई अगाडि ल्याउने। किनभने राष्ट्रलाई अहिले भाषण होइन, आचरण चाहिएको छ। शक्तिको लडाइँ होइन, विवेकको पहिचान चाहिएको छ। भीड होइन, विचारले निर्देशित नागरिक चाहिएको छ। जसले सत्ता खोज्दैन, सेवा गर्छ; जसले नारा लगाउँदैन, काम गर्छ; र जसले चाकरी होइन, चरित्र प्रदर्शन गर्छ।

त्यसैले अब प्रश्न उठ्नुपर्छ — सत्य बोल्नेहरू सधैं किन पीडित बन्नुपर्छ? राष्ट्रमा अब सत्य र निष्ठा बोकेको आवाज दबिनु हुँदैन। यो समाज अब झूठको बजारमा होइन, सत्यको मञ्चमा उभिन सिक्नुपर्छ। किनभने राष्ट्र बलियो त्यतिखेर मात्र बन्छ, जब सच्चा र मौन बलिदानीहरूको चिच्याहट सुन्न सक्ने आँट हामी सबैमा हुन्छ। राष्ट्र अब प्रतीक्षा गर्न सक्दैन — यसलाई सत्यका लागि बोल्ने नागरिकहरू चाहिएको छ।