राजनीतिप्रति जनताको विश्वास घट्दै

भक्त बहादुर केसी,
४ साउन, काठमाडौं । नेपालको राजनीति अहिले गम्भीर संक्रमणकालीन मोडमा उभिएको छ। लामो राजनीतिक संघर्ष, आन्दोलन र परिवर्तनपछि स्थापित लोकतान्त्रिक व्यवस्थाले जनअपेक्षा अनुसार काम गर्न नसकेको भन्ने धारणा तीव्र रूपमा फैलिरहेको छ। देशको वर्तमान राजनीतिक नेतृत्व, व्यवस्था र संसदप्रति आम नागरिकको भरोसा कमजोर बन्दै गएको देखिन्छ।
राजतन्त्रदेखि प्रजातन्त्र, पञ्चायती व्यवस्था, बहुदलीय लोकतन्त्र र गणतन्त्रसम्म आइपुग्दा नेपाली जनताले निरन्तर परिवर्तनको चाहना बोकेका थिए। तर आजको राजनीतिक व्यवहारले उनीहरूलाई निराश तुल्याएको छ। दलहरू स्वार्थका लागि विभाजनमा जानु, आन्तरिक झगडा, सत्ताको लोलुपता र नीतिविहीन गठबन्धनले आम मतदातामा वितृष्णा फैलाएको छ।

नागरिकले स्थिर सरकार, इमानदार नेतृत्व, पारदर्शिता र सुशासन चाहेका छन्। तर राजनीतिक दलहरू यतिबेला आरोप(प्रत्यारोप, कुर्सीको सौदाबाजी र शक्ति सन्तुलनको खेलमै व्यस्त देखिन्छन्। यस्तो स्थितिमा आमजनताको प्राथमिक आवश्यकता—रोजगारी, शिक्षा, स्वास्थ्य, महँगी नियन्त्रण—पछाडि परिरहेको छ।
राजनीतिक विश्लेषकहरू भन्छन्, “जब दलहरू जनताको भावना, कानुन र संविधानको अवमूल्यन गर्दै स्वार्थका लागि शासन चलाउँछन्, तब जनताले ती दलहरूलाई प्रतिनिधिका रूपमा होइन, ‘स्वार्थ समूह’का रूपमा हेर्न थाल्छन्।” यसरी राजनीति जनदृष्टिबाट टाढिँदा लोकतन्त्र नै कमजोर हुन्छ।
यही सन्दर्भमा अहिलेको नयाँ पुस्ताले राजनीति भित्रको चरम असन्तुष्टिमा निर्णायक भूमिका खेल्न थालेको देखिन्छ। संसद, सरकार र नीति निर्माण तहमा युवाको सहभागिता अपरिहार्य भएको आम धारणा बनिसकेको छ। युवा पुस्ता केवल आलोचक बन्न चाहँदैन, उनीहरू परिवर्तनका सक्रिय वाहक बन्न चाहन्छन्।
“हामी अब अनुभवको नाममा दशकौंसम्म कुर्सीमा बसेर केही नगर्ने नेताहरू होइन, विचार र साहस भएका अनुहार संसदमा देख्न चाहन्छौं,” एक विश्वविद्यालयका विद्यार्थी नेता भन्छन्।

युवाको प्रतिनिधित्व उमेरको मात्र विषय होइन—यो सोच, दृष्टिकोण र कार्यशैलीको माग हो। पारदर्शी, प्रविधिमैत्री, उत्तरदायी र साहसी नेतृत्वप्रति जनताको आस्था बलियो बन्दै गएको छ। यही कारणले आजको राजनीतिक दलमाथि दबाब बढेको छ—यदि  युवालाई ठाउँ दिँदैनन् भने, युवाले   ठाउँ दिन्नन्।
राजनीतिक दल र नेतृत्वले अहिलेको सन्देश प्रष्ट बुझ्न जरुरी छ—जनताको धैर्य चुँडिँदैछ, र विश्वास संकटको खाडल गहिरिँदैछ। समयमै सुधार र युवाको समावेशी नेतृत्व स्थापना भएन भने परिवर्तनको लहरले पुराना संरचना बगाएर लैजान सक्छ। किनभने लोकतन्त्रको बल नागरिकमा निहित छ, र त्यो बल अब शान्त छैन—प्रतिक्रियाशील बन्दै गएको छ।