१९औँ गणतन्त्र दिवस आज देशभर भव्य रूपमा मनाइँदै

काठमाडौं । नेपालमा २४० वर्ष लामो राजतन्त्रको अन्त्य भई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र स्थापना भएको ऐतिहासिक दिनको स्मरणमा आज देशभर १९औँ गणतन्त्र दिवस विविध कार्यक्रमका साथ भव्य रूपमा मनाइँदै छ । २०६५ साल जेठ १५ गते पहिलो संविधानसभाको पहिलो बैठकले नेपाललाई औपचारिक रूपमा सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा गरेको थियो । सोही ऐतिहासिक दिनको सम्झनामा हरेक वर्ष जेठ १५ गते गणतन्त्र दिवस मनाउने गरिन्छ ।

गणतन्त्र दिवसका अवसरमा राजधानी काठमाडौंस्थित टुँडिखेलमा विशेष समारोह आयोजना गरिएको छ । समारोहमा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल, उपराष्ट्रपति रामसहायप्रसाद यादव, प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली, प्रधानन्यायाधीश, सभामुख, राष्ट्रियसभाका अध्यक्ष, मन्त्रीहरू, संवैधानिक निकायका प्रमुख, सुरक्षा निकायका उच्च अधिकारी, कूटनीतिक नियोगका प्रतिनिधि तथा विभिन्न क्षेत्रका विशिष्ट व्यक्तित्वहरूको उपस्थिति रहने कार्यक्रम छ ।

समारोहमा नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलले आकर्षक मार्चपास्ट प्रस्तुत गर्नेछन् भने नेपालको विविध संस्कृति झल्काउने सांस्कृतिक झाँकी, बाजागाजा तथा राष्ट्रिय भावनाले ओतप्रोत प्रस्तुतिहरू पनि प्रदर्शन गरिनेछन् । गणतन्त्र स्थापनाका लागि भएका विभिन्न जनआन्दोलन, जनयुद्ध, मधेश आन्दोलन तथा लोकतान्त्रिक संघर्षका क्रममा जीवन उत्सर्ग गर्ने सहिदहरूप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै उनीहरूको योगदानको उच्च सम्मान गरिनेछ ।

यस अवसरमा सरकारले गणतन्त्रलाई संस्थागत गर्दै सुशासन, सामाजिक न्याय, आर्थिक समृद्धि र नागरिकको जीवनस्तर सुधारलाई प्राथमिकतामा राखेर अघि बढ्ने प्रतिबद्धता दोहोर्‍याएको छ । विभिन्न राजनीतिक दल, संघसंस्था तथा नागरिक समाजले पनि गणतन्त्रलाई थप सुदृढ, जनमुखी र उत्तरदायी बनाउनुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन् ।

यद्यपि गणतन्त्र स्थापना भएको झण्डै दुई दशक पुग्न लाग्दा पनि जनताले अपेक्षा गरेअनुसार सुशासन, रोजगारी, आर्थिक विकास र सेवा प्रवाहमा पर्याप्त सुधार हुन नसकेको भन्दै विभिन्न तहबाट असन्तोषका स्वरसमेत उठिरहेका छन् । पछिल्ला वर्षहरूमा भ्रष्टाचार, राजनीतिक अस्थिरता, युवा पलायन, बेरोजगारी तथा महँगीका कारण गणतन्त्रको उपलब्धिमाथि प्रश्न उठाउने आवाज पनि सुनिन थालेका छन् ।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार गणतन्त्र केवल शासन व्यवस्था परिवर्तन मात्र नभई नागरिकको जीवनमा वास्तविक परिवर्तन ल्याउने माध्यम बन्नुपर्छ । त्यसका लागि राजनीतिक दलहरूले सत्ता केन्द्रित राजनीति भन्दा माथि उठेर जनअपेक्षा सम्बोधन गर्नुपर्ने आवश्यकता रहेको उनीहरूको भनाइ छ ।

गणतन्त्र दिवसका अवसरमा देशभरका सरकारी कार्यालय, स्थानीय तह, शैक्षिक संस्था तथा विभिन्न संघसंस्थाहरूले दीप प्रज्वलन, प्रभातफेरी, अन्तरक्रिया, वृक्षरोपण, रक्तदान तथा सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजना गरेका छन् ।

यसैबीच राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल, प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली तथा विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरूले शुभकामना सन्देश जारी गर्दै गणतन्त्र प्राप्तिका लागि योगदान दिने सम्पूर्ण ज्ञात–अज्ञात सहिद, बेपत्ता, घाइते तथा आन्दोलनकारीहरूप्रति सम्मान व्यक्त गरेका छन् । उनीहरूले राष्ट्रिय एकता, लोकतान्त्रिक मूल्य–मान्यता र संविधानको रक्षा गर्दै समृद्ध नेपाल निर्माणमा सबै एकजुट हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।

नेपालको राजनीतिक इतिहासमा २०६५ साल जेठ १५ गतेलाई युगान्तकारी परिवर्तनको दिनका रूपमा लिइन्छ । राजतन्त्रको अन्त्यसँगै नेपाली जनताले सार्वभौम अधिकार आफ्नो हातमा लिएको ऐतिहासिक विश्वास गरिन्छ । आज मनाइँदै गरेको १९औँ गणतन्त्र दिवसले लोकतन्त्रको रक्षा, संविधानको कार्यान्वयन र समृद्धिको यात्रामा थप प्रेरणा दिने अपेक्षा गरिएको छ ।