आफ्नो देश बचाउन आ -आफ्नो ठाउँबाट त्याग तपस्या गरौ !

 

 

नेपाल झण्डै तीन करोड जनसंख्या भएको देश हो, जसमध्ये ३० लाखभन्दा बढी गरिबीको रेखामुनि रहेका छन् । नेपालको झण्डै ८० प्रतिशत जनसङ्ख्या ग्रामीण क्षेत्रमा बसोबास गर्छ र नेपालको ७५ प्रतिशत जनसङ्ख्या कृषि क्षेत्रमा काम गर्छ । मुलुकभर आर्थिक अभावका कारण इन्टरनेटको पहुँच, पर्याप्त सडक, विद्युत, सुरक्षित पूर्वाधार, एटीएम र पर्याप्त स्वास्थ्य सेवा सबै नेपालमा पाउन गाह्रो छ ।

नेपालमा जलविद्युतको ठूलो सम्भावना छ भारत र चीनसँगको नयाँ साझेदारीले रोजगारी सिर्जना गर्न र नेपालको ऊर्जा पहुँचलाई स्थिर बनाउन मद्दत गर्नुपर्छ। नेपालको सार्वभौमसत्ता, भौगोलिक अखण्डता, स्वाधीनताको रक्षा र नेपालको आर्थिक समुन्नति र समृद्धि प्रवर्द्धन गरी राष्ट्रको गरिमा अभिवृद्धि गर्नु नेपालको परराष्ट्र नीतिको मूल उद्देश्य हुनु पर्यो । यसले विश्व शान्ति, सद्भाव र सुरक्षामा योगदान पुर्‍याउने छ ।

सन् २०१५ मा एक महिनाभित्रै दुईवटा भूकम्पले पूर्वाधार ध्वस्त पारेर ९,००० मानिसको ज्यान लिएपछि नेपाल अहिले पुनर्निर्माणको प्रयासमा छ। सन् २०१७ मा मनसुनको मौसममा आएको चरम बाढीले समस्या झनै बढाएको थियो। सन् २०१५ को विनाशकारी भूकम्पपछि दुई देशबीचको सीमामा भारतले लगाएको नाकाबन्दीका कारण नेपाल आर्थिक रूपमा नोक्सानमा परेको थियो ।

नेपाल आफ्नो सबैभन्दा ठूलो व्यापार साझेदार भारतमा धेरै निर्भर छ। भूकम्पपछिको अराजक महिनाहरूमा नेपालको आयात र निर्यातमा ३० प्रतिशतभन्दा बढी गिरावट आएको नाकाबन्दीले चार महिनाभन्दा बढी समय लगाएको थियो। नेपालले सन् १९९० को दशकको मध्यदेखि सन् २००० को मध्यसम्म चलेको गृहयुद्धको सामना गर्यो, जसले ठूलो प्रशासनिक उथलपुथल निम्त्यायो र मानवता विरुद्धको अपराध निम्त्यायो।

रक्तपातपूर्ण द्वन्द्वमा झण्डै १७ हजार मानिसको मृत्यु भएको थियो । सन् २००७ मा निरंकुशता र संवैधानिकताको अन्त्य नभएसम्म धेरै पटक परिवर्तन भएको नेपाली राजतन्त्रको विरुद्धमा काग्रेस कम्युनिष्टहरूले आन्दोलन गरेपछि गृहयुद्ध सुरु भयो। सन् २०१५ मा नयाँ संविधानको अनुमोदन भएपछि स्थिरता क्षितिजमा छ भन्ने आशा छ। २० वर्षपछिको पहिलो स्थानीय निर्वाचन २०१७ थियो ।

बीबीसीले लगायत विभिन्न पत्र पत्रीकाले मतपेटिकामा धेरैलाई यी चुनावले नेपालको सरकारमा नयाँ युगको सुरुवात हुने र भ्रष्टाचार र कुशासन विरुद्धको कारबाही आशा राखेको रिपोर्ट गरेको थियो। तर भएँन नेपालमा महिला अधिकारका लागि अझै धेरै प्रगति हुन बाँकी छ । झण्डै ४० प्रतिशत नेपाली युवतीको १८ वर्ष नपुग्दै विवाह हुन्छ । ५० प्रतिशतभन्दा कम नेपाली महिलाहरू साक्षर छन् भने ७० प्रतिशतभन्दा बढी नेपाली पुरुषहरू साक्षर छन् । नेपाल सरकारले लैङ्गिक असमानता अन्त्यका लागि कदम चालिरहेको छ । मार्च 2016 मा, नेपालले बालविवाह अन्त्य गर्ने उद्देश्यले गर्ल समिट सुरु गर्‍यो, र नयाँ नेपाल सरकारले विशेष गरी महिलाहरूको लागि आरक्षित सङ्ख्या राखेको छ।

नेपाल सरकार कारोबार, प्रशासनिक उथलपुथल र भ्रष्टाचारमा डुबेको भए पनि तीन सयभन्दा बढी विभिन्न गैरसरकारी संस्थाले नेपालीको घर र पूर्वाधारको पुनर्निर्माण र नेपाली जनजीवनमा सुधार ल्याउने प्रयास गरिरहेका छन् । कृषि लाई प्राथमिकता न दिएको कारणले कृषक मारमा छन । अधिकामंश नेपाली जनताको दैनिकी कस्टकर छ ।अर्थतन्त्रले नेपाली जनसङ्ख्यालाई सहयोग गर्न नसक्ने भएकाले धेरै युवा नेपालीहरू काम खोज्न पर्शियन खाडीमा बसाइँ सर्छन्। कामका लागि विदेशिने पुरुषहरूले आफ्ना छोराछोरीको शिक्षामा लगानी गरिरहेका छन् ।

उनीहरूलाई नयाँ जीवन शैलीको पर्दाफास गरिँदै छ र नेपालको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको २५ प्रतिशत आधिकारिक रूपमा विदेशबाट ल्याइएको छस यद्यपि, अनौपचारिक रूपमा, यो द्धण् प्रतिशत भन्दा बढी हुन सक्छ। विदेशी पैसाको यो प्रवाह ठोस घरहरू बनाउन र सामानहरू खरिद गर्न प्रयोग भइरहेको छ जसले ग्रामीण नेपालीहरूलाई रेडियो र टिभिजस्ता व्यापक रूपमा विश्वको बारेमा राम्रोसँग बुझ्न मद्दत गर्दछ। नेपालले तेस्रो पक्ष भर्ती र रोजगार एजेन्सीहरूको हातबाट नेपाली कामदारहरूलाई अपंग ऋणमा फस्नबाट जोगाउन नेपाली कामदारहरूलाई रोजगारी दिन चाहने विदेशी देशहरूले उनीहरूको भिसा र यात्रा खर्च तिर्नुपर्ने व्यवस्था गरेको छ। यो सही दिशामा पाइने कदम हो, तर विदेशमा काम गर्ने नेपाली नागरिकको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न थप पहल गर्नुपर्ने आवश्यकता छ ।जो जसले उच्च डिग्री प्राप्त गरिसकेका नेपाली विदेश मा छन् सरकार तिनीहरूलाई नेपाल फर्कने र देशको लागि काम गर्ने वातावरण मिलाउनु पर्छआफ्नो देशको रणनीतिक योजनाले रणनीतिक विकास लक्ष्यहरू हासिल गर्न सरकारले सुशासन मा ध्यान दिनु पर्छ ।

भ्रष्ट नेताका कर्मचारी निकाल्नु पर्छ लोकसेवा खुलाउनु पर्यो युवा शिक्षित पेशेवरहरूले आफ्नो व्यावसायिक सेवा दिन पाउनु पर्यो । प्रस्ताव तीन पीपीपी सार्वजनिक निजी र जनता संग मिलेर प्रक्रिया, र उत्पादन प्रस्तुति योजना, तयारी, स्थिरता, अभ्यास र प्रदर्शन गर्न सक्नु पर्यो । उद्देश्यको लागि जोश र लगनशीलता साथ योजना बनाइयोस् नेता, अनुयायी, संचार, र स्थिति नेताको सफलता नेता कसरी प्रभावकारी छ भन्नेमा भर पर्छ । कुशासन नाता गोता अगाडी सारेर फस्ने फसाउने सस्कारको निन्दा गरौ । आफ्नो देश बचाउन आ आफ्नो ठाउँबाट त्याग तपस्या गरौ । भक्त बहादुर के सी, नेपाल सुशासन पार्टीको केन्द्रीय कोषाध्यक्ष हुनुहुन्छ ।