नेपालमा मोबाइल सेवाको सुरुवातः सञ्चार मन्त्री पूर्णबहादुर खड्काबाट पहिलो कल

काठमाडौं । नेपालमा मोबाइल फोन सेवाको इतिहास करिब दुई दशकभन्दा बढी पुरानो भए पनि यसको सुरुवाती क्षण निकै रोचक र ऐतिहासिक मानिन्छ । नेपालमा पहिलो पटक आधिकारिक रूपमा मोबाइल फोन बोक्ने तथा प्रयोग गर्ने व्यक्ति तत्कालीन सञ्चार मन्त्री  पूर्णबहादुर खड्का रहेको तथ्य सार्वजनिक भएको छ।

नेपालमा मोबाइल सेवा औपचारिक रूपमा वि.सं. २०५६ वैशाख ३० गते (मे ९, १९९९) बाट सुरु भएको हो। त्यतिबेला Nepal Telecom (तत्कालीन नेपाल दूरसञ्चार संस्थान) ले मोबाइल सेवा सञ्चालनमा ल्याएको थियो। सेवा सुरु भएको दिन पहिलो औपचारिक मोबाइल कल तत्कालीन सञ्चार मन्त्री पूर्णबहादुर खड्काले गरेका थिए। यस घटनालाई नेपालमा आधुनिक दूरसञ्चार युगको सुरुवातका रूपमा लिने गरिन्छ।

त्यतिबेला मोबाइल सेवा सीमित प्रयोगकर्तामा मात्र उपलब्ध थियो र प्रविधि पनि अत्यन्तै नयाँ थियो। प्रारम्भिक चरणमा मोबाइल नम्बरहरू ९८१० र ९८५० बाट सुरु हुने गर्थे। क्रमशः सेवा विस्तार हुँदै जाँदा मोबाइल फोन नेपाली समाजमा द्रुत रूपमा फैलियो र आज मोबाइल सञ्चार दैनिक जीवनको अनिवार्य हिस्सा बनेको छ।

नेपालको दूरसञ्चार क्षेत्रमा निजी क्षेत्रको प्रवेश भने केही वर्षपछि भएको थियो। निजी कम्पनी Spice Nepal (हालको Ncell) ले वि.सं. २०६२ भदौ (अगस्ट २००५) मा मोबाइल सेवा सुरु गरेको थियो। एनसेलको सेवा उद्घाटनका क्रममा तत्कालीन सूचना तथा सञ्चार सचिव  लोकमान सिंह कार्की र सुरेस कुमार पुडासैनी बीच गरिएको फोन संवादमार्फत सेवा औपचारिक रूपमा शुभारम्भ गरिएको थियो।

मोबाइल सेवाको यही सुरुवातले नेपालमा सञ्चार क्षेत्रलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍यायो। आज मोबाइल इन्टरनेट, डिजिटल सेवा, अनलाइन कारोबार र सामाजिक सञ्जालसम्म विस्तार हुँदै दूरसञ्चार क्षेत्र नेपाली जनजीवनको आधारभूत संरचना बनेको छ।

बरिष्ठ पत्रकार बिन्दुकान्त घिमिरेले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा उल्लेख गरेको यो ऐतिहासिक तथ्यले नेपालमा मोबाइल सेवाको प्रारम्भिक यात्रालाई पुनः स्मरण गराएको छ।