एक व्यक्तिसँग नैतिक कम्पास छ, जुन डगमगाउँदैन

भक्त के.सी.

काठमाडौं, २०७९ माघ २६ गते । पेसा ब्यबसायमा राजनीति संघ सस्थामा, कम्पनि भात्री संगठनमा . निजी क्षेत्रमा , सरकारी क्षेत्र संगठनमा इमान्दारिताले सरकारी मापदण्डहरूसँग सुसंगत आचरण र व्यवहारहरूको प्रदर्शन र प्रवर्द्धन गर्दछ। संवेदनशील जानकारीको गोपनीयता कायम राख्छ। उचित रूपमा संवेदनशील वा उच्च जोखिम जानकारीको ह्यान्डलिङ र सुरक्षा गर्दछ । कार्यस्थलको अखण्डता व्यवसायको लागि मात्र फाइदाजनक छैन, तर यो व्यक्तिको लागि पनि लाभदायक छ। एक इमानदार र भरपर्दो व्यक्ति हुनुहुन्छ भनेर देखाएर, आफ्ना साथीहरू र प्रबन्धकहरूबाट सम्मान र विश्वास प्राप्त गर्नुहुनेछ, जसले तपाईंको करियरको वृद्धि, प्रगति र समग्र सफलतामा ठूलो भूमिका खेल्न सक्छ। आफ्नो कार्य, राम्रो र नराम्रो लागि जिम्मेवारी र जवाफदेहिता लिने। तपाईं जहाँ भए पनि आफूलाई र आफ्नो वरपर अरूलाई सम्मान गर्नुहोस्। विश्वसनीयता र विश्वसनीयता प्रदर्शन गर्दै। अप्रत्याशित अवरोधहरू देखा पर्दा पनि धैर्यता र लचिलोपन देखाउँदै।इमान्दार, सम्मानजनक र आफ्नो कार्यहरूको लागि जिम्मेवारी लिँदा ध्यान केन्द्रित हुनु, परिणामहरू जे भए पनि, व्यावसायिक निष्ठाका मुख्य तत्वहरू हुन्।
कार्यस्थलमा निष्ठा भनेको के हो? मौलिक रूपमा, कार्यस्थलको अखण्डता भनेको बलियो सिद्धान्त र मूल्यहरूको बारेमा हो, जुन तपाईंले कार्य वातावरणमा आफ्नो आचरण मार्फत देखाउनुहुन्छ। एक सामान्य अखण्डता परिभाषाले बताउँछ कि ईमानदारी भएका व्यक्तिहरूले सही काम गर्छन् जब कसैले हेर्दैन।हाम्रो शिक्षण सिकाइ भूमिका र अनुभवका सबै पक्षहरूमा शैक्षिक अखण्डताका छवटा मूल्यहरू बुझ्ने र लागू गर्ने इमानदारी। भरोसा।निष्पक्षता।सम्मान। जिम्मेवारी।साहस।कार्यस्थलमा इमानदारी कसरी प्रदर्शन गर्ने सत्य कुरा भनेर सत्य काम गरेर । नकारात्मकता प्रचार नगर्नुहोस्।आफ्नो पदको दुरुपयोग नगर्नुहोस्। प्रत्येक सहकर्मीलाई सम्मान प्रदान गर्नुहोस्।महत्त्वपूर्ण जानकारीको साथ अगाडी बड्नुहोस् । अर्को कामको क्रेडिट दिनुहोस् जहाँ यो नेपालमा बाँकी छ। प्रतिस्पर्धाको सट्टा सहयोग प्रयास गर्नुहोस्। मूल्य विविधता।कार्यस्थलमा अखण्डता सीपहरूले मूल मानहरू प्रदर्शन गर्दा इमानदारीका साथ मिलेर कार्य गर्ने समावेश गर्दछ। समयमै कामको लागि उपस्थित हुनुहोस्, काम गर्न तयार हुनुहोस् र इमानदार हुनुहोस् र अरूसँग कुराकानी गर्न खुला हुनुहोस्। तपाईंले गर्नुहुने काम र तपाईंको अधीनमा रहेका मानिसहरूले गर्ने कामको लागि आफैलाई जवाफदेही बनाउनुहोस्।सिद्धान्तहरू – मिशन, सत्य, विधिपूर्णता, अखण्डता, स्टीवार्डशिप, उत्कृष्टता र विविधता – व्यक्तिगत भूमिका वा सस्थागत र एजेन्सी सम्बद्धताको पर्वाह नगरी सबै खुफिया समुदायका कर्मचारीहरूबाट अपेक्षित नैतिक आचरणको मानकलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।निष्ठा हुनु भनेको भरपर्दो तरिकाले सही काम गर्नु हो। यो एक व्यक्तित्व विशेषता हो जुन हामी प्रशंसा गर्छौं, किनकि यसको मतलब एक व्यक्तिसँग नैतिक कम्पास छ जुन डगमगाउँदैन। यसको शाब्दिक अर्थ भनेको चरित्रको “पूर्णता” हुनु हो, जसरी पूर्णांक कुनै अंश नभएको “पूर्ण संख्या” हो।राजनीतिक नैतिकता (राजनीतिक नैतिकता वा सार्वजनिक नैतिकता पनि भनिन्छ) राजनीतिक कार्य र राजनीतिक एजेन्टहरूको बारेमा नैतिक निर्णय गर्ने अभ्यास हो। यसले दुई क्षेत्रहरू समेट्छ। पहिलो प्रक्रियाको नैतिकता (वा कार्यालयको नैतिकता) हो, जसले सार्वजनिक अधिकारीहरू र तिनीहरूका विधिहरूसँग व्यवहार गर्दछ।
राजनीतिमा आचार संहिता के हो?
तिनीहरूले जहिले पनि अरूको अधिकारको सम्मान गर्नेछन् र कानून, असल नैतिकता, असल रीतिरिवाज, सार्वजनिक नीति, सार्वजनिक व्यवस्था, सार्वजनिक सुरक्षा र सार्वजनिक हित विपरीतका कार्यहरू गर्नबाट टाढा रहनेछन्।सामान्यतया यसमा इमानदारी, विश्वासयोग्यता, पारदर्शिता, जवाफदेहिता, गोपनीयता, वस्तुनिष्ठता, सम्मान, कानूनको आज्ञाकारिता, र वफादारी समावेश छ। राजनीतिक नैतिकता (कहिलेकाहीँ राजनीतिक नैतिकता वा सार्वजनिक नैतिकता भनिन्छ) राजनीतिक कार्यको बारेमा नैतिक निर्णय गर्ने अभ्यास हो, र त्यो अभ्यासको अध्ययन। अध्ययनको क्षेत्रको रूपमा, यसलाई दुई शाखाहरूमा विभाजित गरिएको छ, प्रत्येक विशिष्ट समस्याहरू र ओभरल्यापिङ साहित्यहरू फरक भए पनि। व्यावसायिक अभ्यासहरूको निष्पक्षता। डाटा गोपनीयता। व्यावसायिक व्यवहार। व्यावसायिक कौशल र थप मूल्य। निष्ठा। वस्तुनिष्ठता।व्यावसायिक योग्यता। गोप्यता। व्यावसायिक व्यवहार। योग्यता, ज्ञान, ईमानदारी, निष्ठा, सम्मान, भावनात्मक बुद्धि, उपयुक्तता, र आत्मविश्वास।व्यावसायिक राजनीतिक नैतिकतामा पनि मेरो बिचारमा आधिकारिक सम्बन्धको नैतिकतामा केन्द्रित हुनेछ। लोकतान्त्रिक राजनीतिज्ञहरूको नैतिक जिम्मेवारी धेरै हदसम्म हुन्छ । यो नैतिक संहिता वैधानिक रूपमा अवस्थित राजनीतिक विकल्पहरूको विविधताभन्दा बाहिरको उपकरण बन्न चाहन्छ। यसले एउटा नमुना प्रस्तुत गर्ने प्रयास गर्ने छ । यो नैतिक संहिता वैधानिक रूपमा अवस्थित राजनीतिक विकल्पहरूको विविधताभन्दा बाहिरको उपकरण बन्न चाहन्छ। यसले व्यवहारको मोडेल प्रयास गर्दछ ।दुबै नैतिक र राजनीतिक दर्शन, लोकतान्त्रिक र व्यावसायिक नैतिकतामा आकर्षित हुन्छन्, तिनीहरू राजनीतिक जीवनमा बढी चरम वा धेरै पटक हुने सम्भावना हुन्छ।असभ्य वा भ्रष्ट राजनीतिक नैतिकतामा प्रचलित फोकसलाई सन्तुलनमा राख्नुहोस्। र के नैतिकतालाई प्रोत्साहन गर्न सक्छ सभ्य राजनीतिज्ञहरूको लागि व्यावसायिक नैतिकताको अनुसन्धान जसरी नि जारी राख्नुहोस । जसरी सरकार र तिनका अधिकारीहरूले नैतिक चेतनाका साथ काम गर्नुपर्छ, त्यसरी नै राजनीतिक पदका लागि दौडने, राजनीतिक अभियानमा संलग्न हुनेहरूले पनि, नीति संक्षिप्त र उद्देश्य, हाम्रो व्यावसायिक आचार संहिता नीतिले हाम्रा कर्मचारीहरूलाई हाम्रो व्यापारिक नैतिकता र विभिन्न विवादहरूमा अडान दिने दिशानिर्देशहरू दिने लक्ष्य राख्छ। नैतिकताले हाम्रो नैतिक निर्णयहरूको तर्कसंगत औचित्य जाँच गर्दछ; यसले नैतिक रूपमा सही वा गलत, उचित वा अन्यायपूर्ण के हो भन्ने अध्ययन गर्छ। व्यापक अर्थमा, नैतिकताले मानव जाति र प्रकृति र अन्य मानिसहरूसँगको अन्तरक्रिया, स्वतन्त्रता, जिम्मेवारी र न्यायमा प्रतिबिम्बित गर्छ। राजनीतिक अभिनेताहरूलाई नियन्त्रित गर्ने भूमिका नैतिकताले उनीहरूलाई ‘फोहोर हातहरू’ हुने जोखिम लिन बचाऊ छ । सामान्यतया यसमा इमानदारी, विश्वासयोग्यता, पारदर्शिता, जवाफदेहिता, गोपनीयता, वस्तुनिष्ठता, सम्मान, कानूनको आज्ञाकारिता, र वफादारी समावेश छ।व्यक्तिगत राजनीतिक जीवनमा मात्र नभई सिङ्गो नेपाली राजनीतिको कुरूप भएको छ ।राजनीतिमा सत्ताको लोभ रहँदा नेपाली जनताको लागि नेताहरू बोक्कनसकिने भारी भएका छ । जनता र देश खोक्रो बनाएका छन् हुन्आज मुलुकले देशप्रति वफादार र जवाफदेही लिडर पुन सकेन निरन्तरजसो नेपाली राजनीतिमा प्रभावशाली राजनीतिमा आइडियोलोजी आवश्यक छ । पछिल्लो समय नेपाली राजनीतिको विशेषता भनेको दलहरूभित्रको आन्तरिक कलहले व्यवसायीरुप लिएको छ ।