राजनीतिक खिचातानी

भक्त के सी
कुनै पनि ठूलो परिवर्तन राजनीतिको अभावमा सम्भव छैन । नागरिकले राष्ट्र र जनताकालागी देशको भलोको लागि काम गर्ने हो कि अन्यको मुख ताकेर बस्ने हो ? आजसम्म, अधिकांश नेपालीहरू अझै पनि आफ्नो आधारभूत आवश्यकताहरू पूरा गर्न संघर्ष गर्दै छन्, 30 प्रतिशत भन्दा बढी निरपेक्षमा पर्ने जोखिममा छन्। नेपालमा भारतको परम्परागत रूपमा प्रभावशाली प्रभावलाई हालैका वर्षहरूमा चीनको आरोहणले चुनौती दिएको छ। तिब्बतीहरूको डरका कारण , राजनीति, सरकार र न्याय प्रणालीमा भ्रष्टाचारको प्रकोप कायमै छ । अन्य समस्याहरू लैङ्गिक हिंसा, नाबालिग विवाह, धेरै विवादित मुद्दाहरू अल्पत्र अबस्थामा छन् ।राजनीतिक मोर्चामा नेपालका जनताले बहुदलीय प्रजातन्त्रको स्वाद चाखेका छन् तर त्यसको प्रभावलाई सर्वव्यापी राजनीतिक. रुपमै महसुस गर्नु पाईएको छैन ।
विशेष उदेश्य प्राप्तिको लागि दिगो परिवर्तन लागि गरिने अगार्मी परिबर्तन हुन्छ ।सरकार बारम्बार परिवर्तन भयो भने विकास नै नहुने भयो वा राजनीतिक अस्थिरता नै विकासको समाजमा आमूल परिवर्तन गर्नु पर्ने आवश्यकता छ ।यथार्थ के हो भन्दा, अब हामी पछाडी फर्केर कति हेर्ने ? राजनीतिक परिवर्तन भनेको ढुङ्गा हो ।सरकारको रूपमा राजनीतिक नेतृत्व व्यवस्था परिवर्तन आज देशमा जतिपनि राजनीतिक खिचातानी, दबाब, गुट, प्यानल आदि सिर्जना भइरहेका छन् । नेपालको राजनीतिक अस्थिरता भएको प्रस्ट भन्न सकिने अवस्था छ, जुन आजसम्म भइरहेका छन् राजनीति जनताको लागि नभई व्यक्तिको लागि मात्र भयो। जनता र राजनीतिक दलको सम्बन्ध सुमधुर हुने अवस्था रहस्यपूर्ण र वाक्कलाग्दो लागे पनि नेपालको परिवर्तन एउटा गतिशील क्रिया हो । सामाजिक विकास भनेको व्यक्ति तथा समाजको सुखसमृद्धि त्यो वाह्य आर्थिक. शक्तिको प्रभाव हो । यसैगरी राजनीतिक अस्थिरता भएले उद्योग र व्यापारमा बन्ध भएको धरै समय बित्यो, धरै राजनीतिक परिवर्तन भए राजनीति सिद्धान्त का मुख्य विषय के हो ? विचार र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामा संकुचन, आलोचना स्विकारेर सुध्रिने राजनीतिक. एकैछिनलाई राजनीतिक विचार एवं दर्शन छाडेर सत्ताप्राप्तिका लागि लम्पसार पर्ने कुनै एक दलको लागि विपरित सिद्धान्त र विचार भएका राजनीतिक दलले निर्वाचनमा तालमेल, जाति, वर्ण, लिंग, भाषा, धर्म, राजनीतिक वा अन्य विचार, राष्ट्रिय वा सामाजिक उत्पत्ति राजनीतिक परिवर्तन, यसको व्यापक पहुँचको बावजुद, सामान्यतया नेतृत्व र नीतिहरू वरपरको सरकारमा महत्त्वपूर्ण परिवर्तनको रूपमा परिभाषित गरिन्छ।राजनीतिक गतिविधि आफैमा मूल्यवान हुन सक्छ, यसले नागरिकहरूलाई सामाजिक र शिक्षित बनाउँछ, र लोकप्रिय सहभागिताले शक्तिशाली अभिजात वर्गहरूलाई जाँच्न सक्छ। सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा, नागरिकहरूले कानून र नीतिहरू प्रत्यक्ष रूपमा निर्णय नगरेसम्म आफैं शासन गर्दैनन्। सबै राजनीतिक शक्तिहरू जनतामा निहित हुन्छ, र सरकारहरूले शासितहरूको सहमतिबाट आफ्ना न्यायिक शक्तिहरू प्राप्त गर्छन्, र व्यक्तिगत अधिकारहरूको संरक्षण र संरक्षण गर्न स्थापित हुन्छन्।सामाजिक परिवर्तनका प्रमुख स्रोतहरू जनसंख्या वृद्धि र संरचना, संस्कृति र प्रविधि, प्राकृतिक वातावरण, र सामाजिक संघर्ष समावेश छन्। सांस्कृतिक ढिलाइले समाजको अर्को क्षेत्रमा परिवर्तनको प्रतिक्रियामा समाजको एक क्षेत्रमा ढिलाइ भएको परिवर्तनलाई बुझाउँछ।राजनीतिक सुधारको आवश्यकता लगभग सबै देशहरूमा राजनीतिक जीवनमा आवर्ती विषय हो। यो आफैंले देखाउनको लागि पर्याप्त छ कि मानिसहरू छटपट्टी गरिरहेको देखिन्छ । असिमित भ्रष्टाचार, अवैध गतिविधि, कानून विरुद्ध प्रभावमा व्यापार।
घुसखोरी। संरक्षण। नातावाद कृपाबाद धाँधली। घोटाला। दिगो विकासको प्रारम्भिक चरणहरूमा, सरकारले प्रायः उद्यमशीलतालाई समात्न प्रोत्साहन प्रदान गर्नुपर्ने । कतिपय अर्थतन्त्रहरूमा सरकारले यातायात, विद्युत र अन्य उपयोगिताहरूको विकास गर्नुपर्ने । अन्यमा सरकारले आर्थिक रुपमा अनुदानको प्रस्ताव गर्नुपर्ने । कानून बनाउने अधिकार भएका र जनताको प्रतिनिधित्व गर्ने व्यक्तिको रूपमा, राजनीतिज्ञहरूले सार्वजनिक प्रशासन निष्पक्ष र तटस्थ रूपमा सञ्चालन भएको सुनिश्चित गर्न, निरीक्षणको आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्नुपर्ने । राजनीतिक गतिविधि आफैमा मूल्यवान हुन सक्छ, यसले नागरिकहरूलाई सामाजिक र शिक्षित बनाउँछ, र लोकप्रिय सहभागिताले शक्तिशाली अभिजात वर्गहरूलाई जाँच्न सक्छ। सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा, नागरिकहरूले कानून र नीतिहरू प्रत्यक्ष रूपमा निर्णय नगरेसम्म आफैं शासन गर्दैनन्। राजनीतिक सीपले “काममा अरूलाई प्रभावकारी रूपमा बुझ्ने क्षमतालाई बुझाउँछ, र त्यस्तो ज्ञान प्रयोग गर्न अरूलाई प्रभाव पार्ने तरिकामा कार्य गर्नको लागि आफ्नो व्यक्तिगत र संगठनात्मक उद्देश्यहरू बढाउँछ।आर्थिक प्रगति र आमूल सामाजिक परिवर्तनलाई जोड दिने मार्क्सवादी क्रान्तिकारी अवधारणाले धेरै नयाँ देशहरूको विकासलाई आकार दियो। निरन्तर प्रभाव राजनीतिज्ञहरूको व्यवहार आफैं परिवर्तन हुनुपर्छ, र शिक्षा र प्रवर्तन सुधार उपायहरूको साथ हुनुपर्छ।
सबै प्रशासनिक प्रणाली परिवर्तन उन्मुख, लक्ष्य उन्मुख, प्रगतिशील, दक्ष, विकेन्द्रीकृत, उत्तरदायी र उत्प्रेरित हुनुपर्छ । , जसले विकासशील देशहरूले सामना गरिरहेका ठूला प्रश्नहरू छलफल गर्न विशेषज्ञहरूलाई एकसाथ ल्याउँछ। गरिबी र असमानता न्यूनीकरणजस्ता विकासका नतिजाहरू प्राप्त गर्न सक्षम शासन, सुनियोजित नीति र सावधानीबाट मात्र सम्भव छ। तेस्रो विश्व राष्ट्रहरूमा राजनीतिक परिवर्तन र विकास भएको छ । हामी यस वितरणलाई विश्वव्यापी आवृत्ति वितरणको रूपमा उल्लेख गर्नेछौं।हामीले नीति छनोटको अन्तर्निहित राजनीतिक अर्थतन्त्रलाई बुझ्न आवश्यक छ । हामी समकालीन विकासशील देशहरूमा तिनीहरूको सान्दर्भिकतालाई विचार गर्नेछौं। शासित सबै नागरिकको सुरक्षा, संरक्षण, सुशासन, उत्तरदायित्व र कल्याणको उद्देश्यले पनि संविधान बनाइन्छ ।
व्यक्तिहरूले प्रभावकारी रूपमा आफ्नो लागि प्रदान गर्न नसक्ने सेवाहरू प्रदान गर्नका लागि सरकारहरू जिम्मेवार छन्, जस्तै सैन्य रक्षा, फायर र पुलिस विभागहरू, सडक, शिक्षा, सामाजिक सेवाहरू, र वातावरण संरक्षण। जीवनयापनको सन्दर्भमा आफ्नो इच्छा र चाहनाहरू परिवर्तन गर्न आवश्यक छ। व्याख्या: मानिसको चाहना र चाहनालाई परिभाषित गर्न सजिलो छैन। तिनीहरू परिवर्तन गर्न चाहन्छन् र जीवनमा प्रगतिको साथ जीवनको राम्रो रूप खोज्छन्। राम्रो र सधैं राम्रो जीवनको लागि मानव इच्छा, परिवर्तन को इच्छा, ज्ञान वृद्धि, मानव प्रगति आदि को उदय र विकास को नेतृत्व गरेको छ।अर्थशास्त्रमा मानव चाहना भनिन्छ। र चाहनाहरू जुन वस्तु र सेवाहरूसँग सन्तुष्ट हुन सक्छ ।मानव आवश्यकताहरू; राजनीति; राजनीतिक नुस्खा; “साँचो” र “झूटा” आवश्यकताहरू; चाहना, चाहना र मागहरू बाह्य राजनीतिक परिवर्तन सामान्यतया एक विदेशी देशले अर्को देशमा प्रभाव प्राप्त गर्ने प्रयासको परिणाम हो। कहिलेकाहीँ नेताहरू चाहन्छन् राजनीतिक परिवर्तन जस्ता ठूला प्रकारका परिवर्तनहरूमा पनि यही कुरा लागू हुन्छ। यदि त्यहाँ मानिसहरूको समूह छ जसले महसुस गर्छ कि सरकारको व्यवहार उनीहरूलाई चित्त बुज्दो छ वा छैन । मानिस, स्थान र समय अनुसार परिवर्तन चाहन्छ: मानव मनोविज्ञानका कारण एकल व्यक्तिको ,समुहको , नागरिकको चाहना परिवर्तन भइरहन्छ। युवा व्यक्तिको रूपमा, फरक बिचारको उदय हुन्छ । राजनीतिक परिवर्तन तब हुन्छ जब देशमा शासकहरूले सत्ता गुमाउँछन् वा देशको शासन शैली परिवर्तन हुन्छ। सुशासन भनेको प्रकार हो ।राजनीतिक कारकहरूमा सरकारी नीतिहरू, नेतृत्व र परिवर्तन समावेश छन्; विदेशी व्यापार नीतिहरू; आन्तरिक राजनीतिक मुद्दा र प्रवृत्ति; कर नीति; नियमन र विनियमन प्रवृत्ति आदि हुनेछ । राजनीतिक अर्थ भनेको देश वा समाजमा शक्ति प्राप्त गर्ने र प्रयोग गर्ने तरिकासँग सम्बन्धित छ ।क्षेत्रहरू · जलविद्युत · पर्यटन · औद्योगिक उत्पादन · कृषि · खानी तथा खनिज · सेवा · सूचना तथा सञ्चार · पूर्वाधार
स्वास्थ्य सेवा र सुविधाहरू। चिकित्सा उपकरण, उपकरण, र अस्पताल आपूर्ति निर्माताहरू।चिकित्सा बीमा, चिकित्सा सेवा, र व्यवस्थित हेरचाह।औषधि र सम्बन्धित खण्डहरू परनिरभर हुन् नपरे पनि देश र नागरिकले राहत पाउने छन् । सार्वजनिक, निजी गैर-नाफा, र नाफाको लागि। सार्वजनिक संस्थाहरूले स्थानीय, राज्य, वा संघीय सरकारको समर्थन वा निर्देशनमा व्यक्तिहरूलाई स्वास्थ्य सेवाहरू प्रदान गर्ने नीति अबलम्बन गर्नु पर्छ ।