सुनचाँदी व्यवसायीहरूको आन्दोलन स्थगित, शुक्रबारदेखि पसलहरू नियमित रूपमा खुल्ने

२७ असार, काठमाडौं । झन्डै एक महिनादेखि आन्दोलनरत सुनचाँदी व्यवसायीहरूले सरकारसँग ६ बुँदे सहमति गरेपछि आफ्नो आन्दोलन स्थगित गरेका छन्। आन्दोलन स्थगित भएसँगै शुक्रबार अर्थात् असार २७ गतेदेखि देशभरका सुनचाँदी पसलहरू नियमित रूपमा खुल्ने भएका छन्। आन्दोलनका कारण विगत केही सातादेखि पसलहरू बन्द थिए र दैनिक सुनचाँदीको मूल्य पनि तोकिएको थिएन, जसले बजारमा अन्योलता र आम उपभोक्तामा असहजता सिर्जना गरेको थियो।

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका द्वितीय उपाध्यक्ष धर्मसुन्दर बज्राचार्यका अनुसार बिहीबार अर्थ मन्त्रालयमा भएको वार्तामा व्यवसायीहरूको प्रमुख माग सम्बोधनका लागि सरकार सहमत भएपछि आन्दोलनका कार्यक्रम फिर्ता लिइएको हो। महासंघका अनुसार सहमतिपत्रमा उल्लेखित ६ बुँदामार्फत सरकार र व्यवसायीहरूबीच आपसी समझदारीमा आधारित समाधानको बाटो खुलेको छ।

सरकारले चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को बजेटमार्फत सुनका गहनामा २ प्रतिशत विलासिता कर र १३ प्रतिशत मूल्य अभिवृद्धि कर (भ्याट) लगाएको थियो। व्यवसायीहरूले यी करहरू अनुचित भन्दै खारेज गर्न माग गर्दै आन्दोलन थालेका थिए। उनीहरूको तर्कमा सुन र सुनका गहना नेपाली समाजको सांस्कृतिक र परम्परागत पक्षसँग जोडिएको भएकाले तिनलाई विलासिताको वस्तु भन्न मिल्दैन। सरकारले पनि यस्तै विषयको अध्ययन गर्न एक कार्यदल गठन गर्ने सहमति दिएको छ।

सहमतिअनुसार, सुन तथा गहना विलासिता वस्तु मान्ने सन्दर्भमा अध्ययन गरी पुनरवलोकन गर्न कार्यदलले प्रतिवेदन दिनेछ। कार्यदलको प्रतिवेदन नआएसम्म हालको बजेटमा थपिएको कर तथा भ्याट कार्यान्वयन नगर्ने मौखिक सहमति पनि भएको व्यवसायीहरू बताउँछन्, यद्यपि यो बुँदा सहमति पत्रमा स्पष्ट रूपमा उल्लेख गरिएको छैन।

त्यस्तै, सुनचाँदीको वितरण प्रणाली व्यवस्थित गर्न, स्थानीय गहना तथा रत्नको पहुँच सजिलो बनाउन नजिकको व्यापारिक केन्द्रबाट सुन आयातको व्यवस्था मिलाउन र वाणिज्य बैंकमार्फत सुन उपलब्ध गराउने कार्यविधिलाई प्रभावकारी रूपमा लागू गर्न समेत सहमति जुटेको छ। अध्ययन कार्यदलको सचिवालय अर्थ मन्त्रालयको राजस्व व्यवस्थापन महाशाखामा रहने छ।

सहमतिपत्रमा अर्थ मन्त्रालय, उद्योग वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय, नेपाल राष्ट्र बैंक, आन्तरिक राजस्व विभाग, भन्सार विभागका प्रतिनिधिहरू र नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अध्यक्षको हस्ताक्षर रहेको छ।

सुनचाँदी व्यवसायीहरूको आन्दोलन स्थगित भएसँगै आम उपभोक्ताहरूले अब सहज रूपमा सुनचाँदी खरिद गर्न पाउने छन् भने बजारमा यथावत् क्रियाकलाप सुचारु हुने आशा गरिएको छ। साथै, सरकार र व्यवसायीबीचको यो सहमति निकट भविष्यमा दीर्घकालीन समाधानतर्फ अग्रसर हुने अपेक्षा गरिएको छ।